تبلیغات
علوم زیستشناسی - بند پاها
سه شنبه 10 اسفند 1389

بند پاها

   نوشته شده توسط: سید علی شریفی    

 





عقرب غیرحفارمزبوتوس اوپوس

 

پراکندگی دراستان های خوزستان (شوش، ماهشهر و آبادان)،هرمزگان (بندرعباس)،گلستان (گرگان)،تهران (ورامین و کوههای برغان)، کردستان (سقز، مریوان و بانه)،کرمانشاه (سرپل ذهاب، قصرشیرین و پاوه)،ایلام (دهلران، ایوان و مهران)، آذربایجان غربی (چالدران ،پیرانشهر، سردشت، سلماس، ماکو، خوی، اشنویه و ارومیه)و خراسان (قوچان، درگز، سرخس، نهبندان، بیرجند، قائن، خواف، تایباد و تربت جام).


عقرب حفار اُدنتبوتوس دُریا (10) 
پراکندگی دراستانهای کرمان (کرمان و شهداد)، یزد،اصفهان (اصفهان، کاشان، شهرضا، مبارکه، شاهین شهر و نائین)، مرکزی (اراک)، قزوین، تهران(بیابانهای اطراف تهران، شمیران، ورامین و کرج)، سمنان (گرمسار)،آذربایجان غربی (ارومیه)، کرمانشاه، بوشهر(برازجان)، همدان و هرمزگان (بندرعباس)و بیشتر مناطق ایران.

 

 





عقرب غیرحفارآندرکتنوس کراسیکودا

 

پراکندگی وسیع درنواحی شمال کشور تا استان های جنوبی خلیج فارس و تمام استان های کرمان، بوشهر، سمنان، خوزستان (اهواز، امیدیه، بستان، سوسنگرد،ماهشهر، خرمشهر و آبادان)، ایلام (دهلران، مهران و ایوان)، آذربایجان غربی (چالدران، خوی، ماکو، اشنویه و ارومیه)، کردستان (مریوان)،خراسان (تایباد، خواف، قائن، بیرجند و نهبندان)و کرمانشاه (جوانرود، سرپل ذهاب و قصرشیرین).

 

 

اُدنتبوتوس ادنتوروس (11)

 

پراکندگی دراستان های خوزستان (رامهرمز و مسجد سلیمان)، فارس (کازرون)، بوشهر،کرمانشاه (قصرشیرین، ایلام و دهلران).

 

 


عقرب غیرحفاربتتوس ساچ (12)

 

پراکندگی در استان های خوزستان، لرستان، هرمزگان و بلوچستان.

 

تشخیص عقرب گزیدگی

در ابتدا،مهم است که تشخیص عقرب گزیدگی فرد آسیب دیده درست باشد و فرد توسط حشره ها و بندپایان دیگر گزیده نشده باشد.

این مسئله،با توجه به این که دربعضی موارد تأخیر درتشخیص واقدام مناسب ممکن است باعث عوارض خطرناکی برای آسیب دیده بشود،اهمیت فراوانی دارد.

به طورکل، ممکن است تشخیص عقرب گزیدگی برمبنای موارد زیر باشد:
*محل زندگی آسیب دیده از نظر وجود عقرب؛
*فصل سال؛
*پیدا کردن عقرب درمحل زندگی آسیب دیده؛
*علائم موضعی و عمومی؛
*عوارض موضعی و عمومی.

محل زندگی فرد، از نظر این که در آن مکان عقرب وجود دارد یا خیر و قبلاً آسیب دیده با آن مواجه شده است یا خیر، کمک زیادی به تشخیص عقرب گزیدگی می کند.عقرب ها معمولاً به طور فراوان در درز دیوارها، درون ویرانه ها،زیرتوده های خاک و خاشاک، سوراخ های اطراف درختان و بوته های باغچه ها و جاهای خاکی اطراف خانه های شهری دیده می شوند. بنابراین،ازفرد که با تشخیص نیش خوردن مراجعه می کند،پرسش درباره ی محل زندگی و محیط اطراف آن حائز اهمیت است.اکثرعقرب گزیدگی ها در فصل های گرم اتفاق می افتد و با گرم شدن هوا موارد عقرب گزیدگی افزایش می یابد.درفصل زمستان و هنگام سرد شدن هوا این جانوران در گوشه ای آرام و افسرده و بدون حرکت می مانند و با شروع گرما فعالیت خود را از سر می گیرند.البته درفصل سرما هم تحریک شوند، حرکت می کنند و حتی نیش هم می زنند.گاهی در فصل زمستان نیز، افراد آسیب دیده که معمولاً علائم و عوارض خطرناکی هم دارند،برای مداوا به بیمارستان ها آورده می شوند.

بسیاری مواقع دیده شده است که افراد خانواده صبح،هنگام جمع کردن رختخواب، متوجه وجود عقرب درخانه شده اند و با بررسی فردی که در آن رختخواب خوابیده،اثرهای نیش را روی بدن او ملاحظه کرده اند.این مسئله در باره ی عقرب گادیم که نیش کوچکی دارد و درد کمی ایجاد می کند، بیشتر از سایر عقرب ها صادق است.

مهم ترین یافته ای که به تشخیص عقرب گزیدگی و نوع عقرب کمک می کند، علائم بالینی موضعی و عمومی است که هرکدام توضیح داده خواهد شد.

پی نوشت ها:
1-(
Buthus (leirus
2-
Tetyus
3-
Centruroides
4-
Scorpionide
5-
Hemiscorpius Lepturus
6-
Androctonus crassicauda
7-
Mesobuthus eupeus
8-
Buthotus sulcyi
9-
Scorpio maurus
10-
Odontobuthus doriae
11-
Odontobuthus odonturus
12-Buthotus schach

منابع:
کتاب راهنمای درمان عقرب گزیدگی
تارنمای تخصصی دکتر مهرداد حلوائی

 


هزارپاها و صدپاها

هزارپایان

هزارپایان تقریباً در اکثر نواحی اعم از خانه‌ها، باغ‌ها، پارک‌ها حتی در برج‌های مسکونی یافت می‌شوند. این بندپایان به واسطه وجود پاهای متعدد و بدنی کشیده مورد توجه اغلب افراد قرار می‌گیرد و بسیاری نیز از این بندپا تنفر و یا وحشت دارند چرا که برخی از گونه‌ها طویل و درشت‌جثه هستند و ظاهری ترسناک دارند. حتی انواع کوچک آنها نیز همین ویژگی را در نظر انسان دارند. اکثر افراد در هنگام شب و یا پس از بارش باران متوجه حضور هزارپا در محل زندگی خود می‌شوند که حالت ترس و نگرانی در آنها به دلیل وجود هزارپا پدید می‌آید. حال چگونه و از کجا این هزارپا وارد خانه شده و یا در طبقه دهم یک آپارتمان آمده است، سؤالی است که ذهن انسان را مشغول می‌کند. با وجود تنوع گونه‌های رده هزارپایان در ایران، کمترین منبع فارسی را می‌توان یافت که درباره این جانور سخن به میان آورده باشد و اگر هم باشد جز چند سطر و یا چند پاراگراف بیشتر نیست. بسیاری از افراد تمایل دارند که درباره زندگی و خصوصیات هزارپا شناختی پیدا کنند ولی منبعی که بتوانند بوسیله آن پاسخ پرسش‌های خود را بدست آورند به طور کامل پیدا نمی‌کنند و ا گر پیدا شود بسیار تخصصی است. هزارپا جانورانی شب فعال هستند و بطور مخفیانه زندگی می‌کنند و به همین جهت اسرار زندگی آنها هنوز بطور کامل ناشناخته است و بسیاری از گونه‌ها نیز هنوز کشف نشده‌اند و از همه مهمتر نگهداری و تکثیر آنها در شرایط آزمایشگاهی غیرممکن است تا بتوان بررسی و مطالعه شوند.

هزارپایان در طبقه‌بندی جانوران متعلق به شاخه‌ بندپایان و در ردة هزارپایان (‌Myriapoda) هستند. تاکنون حدود 15 هزارگونه از این بندپایان شناسایی شده که این رقم شاید کمتر از نیمی از کل گونه‌هایی باشد که هنوز کشف نشده‌اند. به این دلیل که هرگروه از هزارپایان در طبقه‌بندی آنها دارای ویژگی‌ها و زندگی متفاوت هستند، به تفکیک شرح داده می‌شوند.

 

رده هزارپایان، بندپایانی شگفت‌انگیز و متفاوت

نام علمی این رده از بندپایان Myriapoda است (به یونانی Myriad به معنی ده هزار و podo به معنی پا) که بدن آنها به طور مشخص از 2 ناحیه جداگانه سر و تنه تشکیل می‌شود. تنه کم یا بیش کشیده و شامل چندین بند که هر بند مجهز به یک یا دو جفت پا است. وجود این بدن کشیده و پاهای متعدد از ویژگی‌های مشخص است که از دیگر بندپایان متمایز می‌شوند. برخلاف نام آنها که به هزارپا یا ده‌هزار پا مشهورند، تعداد پاهای آنها از 10 تا 750 عدد است. این بندپایان یک جفت شاخک یا آنتن و چشمانی ساده1 دارند، تمام آنها بر روی زمین و خشکی زیست می‌کنند. مشخصه عمده هزارپایان در این است که دارای زندگی پنهان هستند که روزها درون خاک، زیر برگ‌های افتاده، لابلای درز و شکاف دیوارها، زیر سنگ‌ها و غیره مخفی می‌شوند و تنها هنگام شب یا پس از باران‌های شدید به مدت کوتاهی به صورت مخفیانه ظاهر می‌گردند. این‌ها از مکان‌های خشک و در معرض تابش مستقیم نور خورشید یا روشنایی اجتناب می‌کنند. هزارپایان در جنگل‌های مرطوب بسیار فراوان و متنوع هستند. گونه‌هایی نیز در علفزارها، نواحی مسکونی، باغ‌ها، خانه‌های متروکه و نواحی بیابانی خشک زندگی می‌کنند.

اکثریت آنها گیاهخوارند ولی بعضی از آنها همچون گونه‌های صدپایان شکارچی هستند و از دیگر جانوران تغذیه می‌کنند. طول بدن هزارپایان از 5/0 میلیمتر تا 50 سانتیمتر است. گروه‌های مختلف هزارپایان از نظر ساختار اجزاء داخلی (فیزیولوژی) باهم بسیار تفاوت دارند. از نظر طبقه‌بندی رده هزارپایان به 4زیررده تقسیم می‌گردندکه هر کدام از آنها به راسته‌های مختلف دیگر مجزا می‌شوند که در ادامه به منظور درک بهتر و شناخت بیشتر انواع گوناگون هزارپا به شرح دو زیرده مهم از آنها می‌پردازیم:

 

دوصدپایان، هزارپایانی بدبو

این زیررده از هزارپایان را به این دلیل دوصدپا گویند که در هر بند از بدنشان 2 جفت پا دارند. بطورحتم اغلب افراد انواع این گروه از هزارپایان را به دلیل بزرگی جثه بسیار دیده‌اند و با آنها آشنا هستند. دوصدپایان که در زبان علمی Diplopoda نامیده می‌شوند. در اکثر گونه‌های دوصدپایان بدن را زره‌بندهایی پوشانده است که بندهای بدن را جفت‌جفت به هم متصل ساخته‌اند.

تاکنون حدود 10 هزار گونه از صدپایان شناسایی و نامگذاری شده‌اند. دوصدپایان دارای بدنی استوانه‌ای یا پهن و یک جفت شاخک کوتاه بر روی سر هستند. سر دارای دو جفت آرواره‌های دهانی ضعیف است و نیز چشم‌های جانبی دارند.

 

 


عقرب آدمکش !

یک پسر دانش آموز بر اثر عقرب گزیدگی در شهرستان «لردگان» چهارمحال و بختیاری جان سپرد.

به گزارش گروه حوادث ایسکانیوز: پسر 14 ساله ای به نام «مرصاد باباپور» که داخل خانه ای در روستای «برآفتاب سردشت» لردگان سرگرم درس بود ناگهان از سوی یک عقرب زرد گزیده شد.سپس پدر و مادر وحشتزده، فرزندشان را به بیمارستان رساندند و تلاش پزشکان برای نجات او آغاز شد. «مرصاد» اما پس از دو شبانه روز جدال با مرگ ، جان سپرد و داغ سنگینی بر دل خانواده اش ماند.گزارش ایسکانیوز می افزاید ، امروز پیکر او در زادگاهش

عنکبوتها با هم چگونه صحبت می کنند ؟!

دانشمندان در گزارشی اعلام کردند که عنکبوت ها با استفاده از نوعی نور نامرئی برای چشم انسان با جفت های احتمالی خود صبحت می کنند. دانشمندان دریافتند که عنکبوت های نر جهنده با نام علمی Phintella vittata با استفاده از پرتوهای ماورای بنفش B با عنکبوت های ماده گفتگو می کنند.
این پژوهشگران خاطر نشان کردند در حالی که طبق اطلاعات دانشمندان اغلب پرتوهای ماورای بنفش
A در ارتباطات جانوران مورد استفاده قرار می گیرند، این نخستین مدرک علمی است که نشان می دهد پرتوهای ماورای بنفش B نیز برای همین منظور در بین جانداران مورد استفاده قرار می گیرند. نتایج این تحقیق در مجله «کرنت بیولوژی» منتشر شده است. هنوز برای دانشمندان مشخص نیست که عنکبوت های ماده چطور نور پرتوهای ماورای بنفش B را شناسایی می کنند.
این تحقیقات از سوی دانشمندان دانشگاه ملی سنگاپور صورت گرفته است.
منبع: وبلاگ تخصصی دکتر مهرداد حلوائی متخصص فیزیولوژی جانوری و کنترل آفات از دانشگاه تسینگ هوآی چین

 


عنکبوتهای ماده قاتل شوهران خود هستند

دانشمندان در آمریکا بالاخره پاسخ این سوال را پیدا کردند که چرا عنکبوت‌های ماده بزرگ جفت‌های نر کوچک خود را می‌خورند. دانشمندان می‌گویند علت این واکنش آن است که عنکبوتهای نر کوچک راحت‌تر به دام می‌افتند و شکار می‌شوند. پژوهشگران می‌گویند که عنکبوتهای ماده شکارچیان حریص و سیری ناپذیری هستند که طعمه‌های بسیار زیادی را مصرف می‌کنند که گاهی اوقات این طعمه‌ها شامل جفتهایشان است.
تاکنون فرضیه‌های زیادی درباره علت این که چرا عنکبوتهای ماده، نرها را می خورند، ارائه شده، اما هم اکنون پژوهشگران دانشگاه میامی در اوهایو با ارائه نظر خود اظهار داشتند که پاسخ این سوال بسیار ساده‌تر از آن است که تصور می‌شود. جفتهای نر اگر جثه‌ای کوچکتر از ماده ها داشته باشند، از آنجا که شکار آنها راحتتر است، صید شده و خورده خواهند شد.
این پژوهشگران دریافتند که در گونه‌ای از عنکبوت‌ها موسوم به «هوگناهلیو» که نرها جثه‌ای بزرگ دارند هرگز توسط ماده‌ها خورده نمی‌شوند، اما نرهای کوچک اندام در 80 درصد موارد طعمه ماده‌های درشت اندام می‌شوند. منبع

 


 

رتیل عنکبوت چاق و پشمالویی است که نسبت به سایر عنکبوت‌ها، ترس بیشتری در مردم ایجاد کرده است. رتیل به رنگ‌های مختلف زرد، زرد پررنگ، قهوه‌ای کمرنگ و خرمالویی تند مایل به سیاه وجود دارد و پشم‌های آن، گاهی خیلی کوتاه‌ و گاهی کمی بلند می‌باشد. گزش این حشره، بر عکس آن چه مردم فکر می‌کنند به اندازه عنکبوت بیوه سیاه خطرناک نیست؛ حتی در بعضی از نقاط جهان برخی از افراد، رتیل را به شکل یک حیوان دست‌آموز نگهداری می‌کنند. البته نباید تمام رتیل‌ها را بی‌خطر دانست. آن چه مسلم است این است که بعد از هر گزشی به وسیله هر عنکبوت یا رتیلی، باید بیمار ر ابه پزشک برسانید. قبل از آن بیمار را به پشت خوابانیده، رویش یک پتو بیندازید و قسمت گزیده شده را پایین‌تر از سطح قلب قرار دهید و محل گزیدگی را با آب و صابون بشویید. گاهی گزش عنکبوت یا رتیل باعث ایجاد حالت آلرژی و حساسیت می‌شود؛ در این حال باید محل گزیدگی را با محلول یا پمادهای ضد حساسیت آغشته کرد و برای تسکین درد، به بیمار، قرص استامینوفن خوراند. دادن قرص آسپیرین به بیماری که دچار گزیدگی عنکبوت بیوه سیاه یا رتیل شده است، به صلاح نیست؛ چرا که آسپرین باعث تشدید علائم گزیدگی می‌شود. بهتر است در بالای محل گزیدگی، یک باند لاستیکی ببندید تا جریان خون کندتر شود. در محل گزیدگی، باید یک کیسه‌ی یخ قرار داد که به تسکین درد و کندتر کردن گردش خون کمک کند. اگراحیاناً بیمار دچار اشکال تنفسی شد، باید بلافاصله به او تنفسی مصنوعی داد و بالاخره همانطور که گفته شد در مواقعی که این علائم به مدت زیادی ادامه پیدا کند، حتماً باید بیمار به پزشک رسانیده شود.

در استرالیا رتیل‌های بزرگ را به عنوان حیوان خانگی نگه‌داری و خرید و فروش می‌کنند. عنکبوتیان با حشرات فرق دارند اما هر دو به گروه بزرگ‌تری از حیوانات تعلق دارند که بندپایان نامیده می‌شوند- حیواناتی با اسکلت خارجی سخت و اندام به هم چسبیده. (در زبان یونانی Arthro به معنای اتصال است و Podos به معنی پا به همین جهت این جانوران Arthropods نامیده می‌شوند.)

 

آنها همه جا هستند

در دوران طولانی و گذر هزاران سال عنکبوت‌ها تنوع شگفت‌‌انگیزی پیدا کرده‌اند، به طوری که در حال حاضر هزاران گونه عنکبوت در سطح کره زمین پراکنده است، از مناطق استوایی و جنگلی تا بیابان‌های خشک و لم یزرع. تنها جایی که عنکبوت‌ها حضور ندارند قطب شمال و جنوب و قله کوههای بلند و زیر آب اقیانوس‌هاست. حتی چند گونه عنکبوت در کناره اقیانوس‌ها، لای صخره‌ها و شکاف جزیره‌های مرجانی زندگی می‌کنند.

 

چرا باید عنکبوت‌ها را حفظ کرد؟

این سوال برای بسیاری از ما پیش می‌آید که علت وجود جانورانی چون عنکبوت‌ها با این همه تنوع چیست. واقعیت این است که عنکبوت‌ها بخش عمده و جذاب در طبیعت پیرامون ما هستند. تار آنها شاهکار معماری است و جنس آن عجیب‌ترین الیاف روی زمین است، به طوری که تکنولوژی نوین در پی ساختن محکم‌ترین البسه ضدگلوله و بسیار سبک از تار عنکبوت‌هاست. عنکبوت‌ها نقش اکولوژیکی و کشاورزی مهمی در طبیعت دارند و شاید اگر شکار حشرات توسط آنان نبود این موجودات اختلال بزرگی در زندگی ما پدید می‌آوردند. در پزشکی از سم و تار عنکبوت استفاده می‌شود. در بسیاری از مناطق نسل گونه‌های متعددی از عنکبوت‌ها در خطر انقراض قرار گرفته و مهم‌ترین دلیل آن نابودی زیستگاه‌ها توسط انسان است. حفاظت از زیستگاه عنکبوت نه تنها نسل این جانور بلکه تمام اکوسیستمی را که او جزیی از آن است از خطر انقراض نجات می‌دهد.


seyedalisharif@yahoo.com
Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
کد جست و جوی گوگل گوگل کد سرچ

كد نوحه

كد مداحی

کد نمایش آب و هوا کد نمایش آب و هوا

چت روم

چت روم

انواع کد های جدید جاوا تغییر شکل موس